Huishoudboekje sleutel tot pensioencommunicatie

April 12, 2017 by Dorien van der Linden

A female financial advisor working on her laptop using workflows in NaviPlan

About the author:

Dorien van der Linden

Senior Product Marketeer

Dorien heeft meer dan tien jaar ervaring binnen de financiële dienstverlening op het gebied van Product Marketing, Marketing en Sales.

"Transactiedata helpen bij het invullen van de hoge norm in de leidraad van de AFM"

Sommige dingen zijn makkelijker gezegd dan gedaan. Zo zegt de AFM in haar Leidraad bij de wet verbeterde premieregeling van december 2016 dat de pensioenuitvoerder een goede keuzearchitectuur moet faciliteren. De consument moet inzicht hebben in de geboden keuzes en moet bij het maken van die keuzes correct geholpen worden. Tegelijkertijd mag het allemaal niet te ingewikkeld zijn. Dat betekent onder andere dat er niet onnodig veel keuzemogelijkheden worden aangeboden. Daar ligt een grote kans voor de pensioenuitvoerder. Een kans die benut kan worden met behulp van informatie uit banktransacties.

Pensioenuitvoerder kent de klant 

Juist branche-pensioenuitvoerders kennen de (financiële) zorgen van hun klanten. Welke keuzeopties heeft de gemiddelde werknemer in de bouw? Of in het transport? Wat is de vraag die het meest leeft bij de doelgroep? Welke keuze is relevant in relatie tot het volledige financiële plaatje? En wat is de impact van die keuze op het eigen huishouden?

Opties visualiseren

Vervolgens is het zaak inzicht in deze keuzes te faciliteren. Door middel van eenvoudige visualisatie kunnen de keuzes en hun impact op de toekomst tastbaarder worden gemaakt. Een grafiek met een inkomensverloop zegt vaak meer dan een bruto getal. Maar de communicatie moet daarnaast volgens de AFM ook gericht zijn op het bieden van een handelingsperspectief. Kortom, de klant moet zijn keuzes kennen, snappen en weten hoe te handelen naar zijn eigen keuzes. 

Hoge eisen in Leidraad AFM

Judith Scherrenberg bracht in haar artikel van januari al ter sprake dat de AFM in dezelfde leidraad wijst op een enorme verantwoordelijkheid van de pensioenuitvoerder in geval van beleggingskeuzes: ‘Als sprake is van beleggingsvrijheid of meerdere beleggingsprofielen, stelt de pensioenuitvoerder het risicoprofiel van een deelnemer vast op basis van de mate waarin een deelnemer risico kan en wil nemen Voor het vaststellen van het risicoprofiel dient de pensioenuitvoerder, voor zover redelijkerwijs relevant, informatie in te winnen over de financiële positie, doelstellingen, risicobereidheid, en de kennis en ervaring van de deelnemer.’ Nog in dezelfde alinea vervolgt de AFM: ‘Het is van belang dat deelnemers, gegeven de grenzen van de pensioenregeling, aangeven wat hun doelstellingen zijn en wat zij denken nodig te hebben voor een bepaalde gewenste levensstijl na pensionering.’

Dat stelt de pensioenuitvoerder voor een uitdaging: 

  • De klant kan alleen inzicht krijgen in de volledige financiële positie wanneer een volledige inventarisatie wordt gedaan. 
  • De klant kan pas een beslissing nemen over de mogelijkheden om bij te sparen wanneer hij weet hoeveel ruimte er is in de eigen inkomsten en uitgaven. Of hoe hij ruimte kan creëren door te besparen. 
  • Een consument kan alleen inschatten wat hij straks aan bestedingsruimte nodig heeft, wanneer hij de eigen bestedingsruimte zoals die vandaag is, kent.

Transacties als informatiebron

Hoewel er veel mogelijkheden zijn om data te importeren vanuit de Voor-ingevulde Aangifte en MijnPensioenoverzicht.nl, zijn de dagelijkse inkomsten en uitgaven hier een belangrijke informatiebron. Nu de datum nadert dat uitvoering wordt gegeven aan de PSD2-wet liggen er meer dan ooit kansen om informatie over transacties eenvoudig binnen te halen in systemen die inzicht en overzicht geven. De transactiedata vormen de basis voor Personal Finance Management, het huishoudboekje 3.0. Daarmee weet de klant waar hij nu geld aan uitgeeft. Hij kan dat vergelijken met de uitgaven van anderen.

Het levert drie voordelen op: 

  1. De spaarruimte die er al is wordt aangetoond. 
  2. De verschillen met uitgaven van anderen tonen bespaarkansen aan.  
  3. Er ontstaat inzicht in welke uitgaven na pensioneren vervallen, voortbestaan of misschien zelfs toenemen.

Daarnaast levert het een bijkomend voordeel: de klant krijgt inzicht in zijn korte termijn situatie en kan daar direct de vruchten van plukken. Inmiddels is wel gebleken dat het een stuk gemakkelijker is om een consument te interesseren voor een korte termijn beloning dan voor een lange termijn voordeel. 

Formatie resulteert mogelijk in nog meer pensioen-flexibiliteit

Zoals Tim Burggraaf aangeeft in zijn artikel op LinkedIn zijn er met de verkiezingsuitslag nog meer kansen ontstaan voor flexibiliteit in pensioenuitvoering. Ik zie daardoor ook nóg meer noodzaak voor een financieel plan als basis voor een ‘keuzearchitectuur’ voor consumenten. Daarbij definieert de pensioenuitvoerder de standaardset keuzemogelijkheden, gebaseerd op zijn klantkennis. De verdieping wordt ondersteund met behulp van klant-specifieke informatie uit de transactiegegevens. Met de juiste techniek hoeft compleet niet ingewikkeld te zijn.

Figlo is marktleider in het leveren van software voor financial planning en levert onder andere Figlo Connect. Met behulp van de API’s van Figlo Connect kan persoonlijke financiële planning en Personal Finance Management eenvoudig deel uitmaken van bestaande klantomgevingen. Zie ook onze referenties voor best practices.